Pytanie, czy pies może jeść wątróbkę, wraca często, bo ten produkt jest bogaty w składniki odżywcze, a jednocześnie łatwo podać go w nadmiarze. Wyjaśniam, jakie korzyści może przynieść psu, ile podawać, czy lepsza będzie wersja gotowana, oraz kiedy taki dodatek może zaszkodzić.
Wątróbka może być zdrowym dodatkiem, ale tylko w małej ilości
- Tak, pies może jeść wątróbkę, najlepiej gotowaną i bez przypraw.
- Zawiera dużo witaminy A, witamin z grupy B, żelaza, miedzi i białka.
- Nadmiar może prowadzić do problemów trawiennych i zatrucia witaminą A.
- Dodatki, w tym wątróbka i przysmaki, powinny dostarczać maksymalnie 10% dziennych kalorii psa.
- Psu z chorobą wątroby, trzustki lub na diecie weterynaryjnej nie podawaj jej bez konsultacji.
Co wątróbka daje psu
Wątróbka jest podrobem o wysokiej wartości odżywczej. Dostarcza między innymi witaminy A odpowiedzialnej za wzrok, skórę i odporność, a także witaminy B12, żelaza, miedzi i dobrze przyswajalnego białka.
To jednak nie znaczy, że im więcej jej w misce, tym lepiej. Wątroba magazynuje witaminę A, dlatego jej regularne podawanie w dużych porcjach może doprowadzić do jej nadmiaru w organizmie. Ja traktuję ją jako smakołyk lub niewielki element urozmaicenia, a nie podstawę posiłku.
Wątróbka nie zastępuje pełnoporcjowej karmy ani prawidłowo ułożonej diety domowej. Jeśli pies je gotowe pożywienie oznaczone jako kompletne, jego zapotrzebowanie na witaminy i minerały powinno być już w dużej mierze pokryte.
Ile wątróbki można podać psu
Nie istnieje jedna porcja odpowiednia dla każdego psa. Znaczenie ma jego masa ciała, wiek, aktywność, stan zdrowia oraz to, czy witamina A i podroby występują już w karmie albo innych przekąskach.
Przyjmuję prostą zasadę, że wszystkie dodatki do diety powinny mieścić się w 10% dziennego zapotrzebowania kalorycznego. Dotyczy to nie tylko wątróbki, ale też ciastek, gryzaków, resztek jedzenia i produktów używanych podczas treningu.
| Masa psa | Maksymalna pula kalorii na wszystkie dodatki dziennie |
|---|---|
| 2 kg | około 14 kcal |
| 10 kg | około 47 kcal |
| 20 kg | około 79 kcal |
| 30 kg | około 108 kcal |
Podane wartości są orientacyjne dla zdrowych dorosłych psów w prawidłowej kondycji. Nie oznaczają, że całą pulę można przeznaczyć na wątróbkę. Na początek podaj jeden lub dwa małe kawałki i obserwuj reakcję przewodu pokarmowego przez 24-48 godzin. Jeśli pojawi się biegunka, wymioty albo wyraźne gazy, zrezygnuj z produktu.
Przy zdrowym psie bez szczególnych zaleceń weterynaryjnych bezpieczniej podawać ją okazjonalnie, na przykład raz lub dwa razy w tygodniu, niż codziennie. W diecie domowej lub surowej proporcje powinien wyliczyć dietetyk weterynaryjny, ponieważ sama wątróbka nie bilansuje całego jadłospisu.
Surowa czy gotowana wątróbka
Najbezpieczniejszym wyborem dla większości opiekunów jest wątróbka ugotowana bez soli i przypraw. Obróbka cieplna zmniejsza ryzyko związane z bakteriami i pasożytami obecnymi w surowych produktach pochodzenia zwierzęcego.
Surowa wątróbka nie jest automatycznie lepsza ani bardziej wartościowa. Ryzyko mikrobiologiczne jest realne, szczególnie gdy produkt był niewłaściwie przechowywany, a zamrożenie nie daje pełnej gwarancji bezpieczeństwa. Z tego powodu nie polecam surowych podrobów szczeniętom, psom starszym, chorym ani zwierzętom z obniżoną odpornością.
Przeczytaj również: Karma dla psa 10 kg - Ile podawać? Oblicz idealną porcję!
Jak przygotować ją bezpiecznie
- Użyj świeżego produktu przeznaczonego do spożycia przez ludzi.
- Ugotuj lub podduś go do pełnego ścięcia środka.
- Nie dodawaj soli, cebuli, czosnku, pieprzu, masła ani sosu.
- Po ostudzeniu pokrój w małe kawałki i przechowuj w lodówce.
- Podaj niewielką porcję, a resztę zamroź w pojedynczych kawałkach.
Wątróbka z obiadu, pasztet czy podroby smażone na tłuszczu to zupełnie inna sprawa. Zawierają sól, przyprawy i często cebulę lub czosnek. Nie traktuj ich jako psiego przysmaku. Podobne zasady dotyczą resztek ciężkich dań, a więcej o szkodliwości bigosu dla psa znajdziesz w osobnym opracowaniu.
Kiedy lepiej zrezygnować z tego dodatku
Ostrożność jest szczególnie ważna, gdy pies ma chorobę wątroby, zaburzenia gospodarki miedzią, zapalenie trzustki, przewlekłe problemy jelitowe albo nadwagę. W takich przypadkach nawet produkt uznawany za zdrowy może nie pasować do zaleconego jadłospisu.
Nie podawałbym wątróbki także psu, który je karmę weterynaryjną. Dodatkowy składnik może zaburzyć cel diety, na przykład ograniczenie określonych minerałów lub kontrolę kalorii. Najpierw zapytaj lekarza prowadzącego, czy taki przysmak jest dopuszczalny.
Osobnej uwagi wymagają szczenięta i suki w ciąży. Ich zapotrzebowanie na składniki odżywcze jest bardziej precyzyjne, a nadmiar niektórych witamin może być szczególnie niepożądany. W tym okresie dodatki powinny być ustalane z weterynarzem albo dietetykiem weterynaryjnym.
Niepokojące objawy po długotrwałym podawaniu zbyt dużej ilości witaminy A mogą obejmować sztywność ruchów, osłabienie, gorszą jakość sierści, suchą skórę, spadek masy ciała lub zaparcia. Jednorazowo duża porcja częściej wywołuje wymioty albo biegunkę, ale również wtedy warto skontaktować się z lecznicą.
Co zrobić, gdy pies zjadł za dużo
Jeśli pies zjadł kilka małych kawałków gotowanej, nieprzyprawionej wątróbki, zwykle wystarczy obserwacja i rezygnacja z kolejnych dodatków tego dnia. Zapewnij mu dostęp do wody i sprawdź, czy nie pojawiają się wymioty, biegunka, apatia albo bolesność brzucha.
Po zjedzeniu dużej ilości, surowych podrobów, pasztetu lub wątróbki z cebulą i czosnkiem skontaktuj się z weterynarzem. Nie wywołuj samodzielnie wymiotów i nie podawaj domowych „odtrutek”. Przygotuj informację o rodzaju produktu, przybliżonej ilości, czasie spożycia i masie psa.
Warto też przejrzeć cały jadłospis. Czasem problemem nie jest pojedyncza porcja, tylko suma kilku produktów zawierających wątrobę, olej z wątroby dorsza lub dodatkową witaminę A. Takie połączenie łatwo przeoczyć, szczególnie gdy pies dostaje różne smakołyki treningowe.
Jak rozsądnie urozmaicać dietę psa
Jeżeli pies dobrze toleruje wątróbkę, możesz używać jej jako nagrody podczas ćwiczeń albo niewielkiego dodatku do posiłku. Najlepiej odjąć wtedy część innych przysmaków, zamiast dokładać kolejne kalorie.
Nie zakładaj jednak, że każdy produkt z kuchni będzie równie dobrym zamiennikiem. Przy owocach trzeba sprawdzać pestki, skórkę i wielkość porcji, dlatego zasady dotyczące moreli dla psa są inne niż zasady podawania mięsa czy podrobów.
Moja najprostsza reguła brzmi tak: pełnoporcjowa karma lub dobrze obliczona dieta powinna dostarczać podstawy, a wątróbka ma być tylko dodatkiem. Mała porcja, proste przygotowanie i brak codziennego podawania pozwalają korzystać z jej wartości bez niepotrzebnego ryzyka.
